Leonardo Da Vinci Kimdir ?
27 Aralık 2010 Pazartesi 17:14
Mükemelliğin ve insan zekasının gelmiş geçmiş en büyük temsilcilerinden, çok yönlü sanatçı,yüzyıllara damgasını vuran mucit, heykeltraş, mimar, mühendis, İtalyan Rönesansının en büyük ressamı...
İtalyan
Rönesansının ve hümanizmin en büyük güçlerinden biri olan
Leonardo Da
Vinci, 1452 yılında ailesinin adını aldığı Vinci kasabasında doğdu.
Babası avukat Ser Piero Antonio da Vinci, Leonardo'nun annesi soylu bir
aileden gelmediği için onunla evlenemedi ve Leonardo evlilik dışı doğdu.
Annesi Catarina sonradan başka bir erkekle evlendiği için Leonardo
babasının evinde yetiştirildi.
Leonardo, ilk öğrenim yıllarında aritmetik ve geometride öğretmenlerini
sorduğu sorularla şaşırtacak kadar çabuk ilerledi. Keskin zekası ve
yetenekleri çok küçük yaşlarda bile dikkat çekiyordu. Müzikle de
ilgileniyor ve oldukça iyi bir şekilde lut çalıyordu. Fakat çocukluk
yıllarında en gözde uğraşı resimdi. Babası bu yeteneği farkedince, onu
Flosansa'nın en önemli atölyelerinden birinin başında olan ve aslen bir
kuyumcu ustası olan Andrea del Verroccio'nun eğitimine verdi. Burada
Botticelli, Perugino, Lorenzo di Credi, Francesco di Simone, Botticini
ve Biagio d'Antonio ile birlikte son derece kapsamlı bir sanat eğitimi
aldı. Leonardo,1469 ile 1476 yılları arasında devam ettiği alışılmışın
dışında bir eğitim veren 'politeknik labarutuvarından' çizim , mimari ve
heykelin yanı sıra optik, botanik ve müzik alanlarında da temel
bilgiler edindi. (Leonardo'nun ünlü Arno Manzarası, Müneccim Kralların
Tapınması ve Aziz Hieronymus eskizi ile birkaç resim bu döneme aittir.)
Veroccio'nun ''İsa'nın Vaftiz Edilmesi'' tablosundaki meleklerden
birinini Leonardo'ya ait olduğu düşünülmektedir.
1472 yılının Haziran ayında adı Floransa'lı ressamlar loncasının
defterine bağımsız bir ressam olarak Lyonardo di Ser Piero da Vinci diye
geçti. 1482 yılına kadar ünlü ve zengin bir koruyucusu olmadan bağımsız
olarak çalıştı. Sadece kendi seçtiği resim ve heykel konularını çalıştı
ayrıca örneklerini doğadan alan ilk ressam oldu. Eski resim anlayışının
biçim ve renk çalışmalarından oldukça ileri giderek ışık ve gölge
etkilerinin ilk farkına varan ressam da o oldu. Rengin perspektifle
değişkenliğini irdeledi. Fakat ışığın özelliklerini sadece görmekle
yetinmedi, bilgiye karşı doymaz merakıyla gözün fiziksel yapısını
inceledi, optik ve dalga hareketleri üzerine çalıştı. Bununla da
yetinmeyen Leonardo, hayvan ve insan bedeninin yapısını inceledi ve
adele hareketlerinin kurallarını araştırdı. İlk defa fizyoloji ve
botanik'i inceleyerek bu bilimlere de öncülük yaptığını da eklersek onun
ne kadar çok yönlü bir zeka olduğu anlaşılabilir.
1482 yılında Leonardo, Milano'ya gitti. O sıralar Milano'yu Ludovico
Sforza yönetiyordu. Leonardo ona ilgi çekici bir mektup yazarak hizmette
bulunmayı teklif etti. Askerlik ve savaş yönetiminde kendi buluşu olan
dokuz yeni fikir ileri sürdü ve onuncu fikrini de şöyle özetledi; ''10.
Barış zamanında, mimarlıkta, binalar kurmakta ve su yolları yapımında
ustalara eriştim. Mermer bronz ya da tuğladan heykeller yontabilirim.
Resim yapmak ise , mesleğimdir; bunu mesleğini yerine getiren herhangi
bir adamın becerdiği kadar becerebilirim. Ayrıca, babanızın anısını
ölümsüzleştirecek bir anıt yapabilirim.''
Leonardo Milano'ya giderken at başı büyüklüğündeki lutunu da yanında
götürmüş, Dükün önünde çaldığı zaman bütün müzisyenleri altetmişti.
Ayrıca zamanını en iyi hazırlıksız şiir söyleyicisiydi. Dük bu genç
Floransalı ressamın çekiciliğine hemen kapıldı ve teklifini kabul etti.
Böylece onun on yedi yıl Milano'eda yaşayıp çalışmasını sağladı.
Dehasını çeşitli çalışmalarıyla ortaya koydu. Ludovico da onun
kişiliğini sanatı kadar iyi değerlendirebilmesini bildi. Leonardo bütün
saray eğlence ve gösterilerinin de başındaydı. Hicivler, alegoriler ve
şarkılar yazıyor ve ayrıca kendi görevleriyle de uğraşıyordu. Bu yoğun
çalışma temposunu kendine has bir uyuma düzeniyle
gerçekleştirebiliyordu. Günün her saatinde yanlızca 15 dakika uyuyarak
verimli bir çalışma sistemi geliştirmişti. 1485 'de Milano'da görülen
bir salgın, Leonardo'ya şehri bir sağlık düzeniyle yeniden kurma fikrini
verdi. Planları hazırladı ve Ludovico'ya sundu. Ertesi yıl Milano
katedrali için planlar hazırladı. Bu arada geometri, astronomi, enerji
ve lut yapımı üzerinde çalışıyor, boş zamanlarında da Francesco
Sforza'nın at üzerindeki heykelinin modelini hazırlıyordu. Yıllarca
süren çalışmanın sonunda 80 metrelik heykeli tamamladı ve Milano'da
sergiledi. Fakat bu dev heykelin bronzdan dökümü yapılamamıştı ve altı
yıl sonra da Milano Fransızların saldırısına uğradığında okların hedefi
oldu ve yıkıldı.
Leonardo Da Vinci , 1494 yılında Lombardiya ovasını baştan başa
kaplayacak su yolları şebekesinin planlarını hazırladı ve şimşek ve
fırtına üzerine gözlemler yaptı. Ressam Leonardo ise ''Madonna'' resmini
bitirmiş ve aynı yıl resimlerinin en ünlüsü ''Son Yemek'' tablosuna
başlamıştı. Bu resim Santa Maria delle Grazie manastırının duvarına
yapılmıştı, fakat tempera boyası sıvaya, sıva da duvara uymamıştı, kısa
zamanda parça parça dökülmeye ve bozulmaya başladı. Son Yemek adlı
tablo, bozulmuş durumuna rağmen dünyanın en büyük eserlerinden biridir.
Rönesansın kusursuzluğa ulaşan ilk baş eseri ve bütün çağların resim
tarihinde en mükemmel kompozisyon diye tanımlanan bu eser, kusursuz
tekniği ile ancak yaratıcısının esin kaynağıyla boy ölçüşebilir.
Leonardo'nun Milano döneminde aralarında ''Kayaların Bakiresi'' adlı
tablosunun da olduğu sayısız iç süsleme ve portre çalışması vardır.
Ludovico düklükten çekilince, Leonardo 1499 yılı sonunda Milano'dan
ayrılarak Venedik'e gitti. Venedik'te Düşes Isabella Gonzaga onu son
derece iyi karşıladı. Düşesin tebeşirle bir portresini yapan Leonardo,
bunu sonradan bir tablo haline getireceğine söz verdi fakat bilim
Leonardo'yu gittikçe daha büyük bir güçle kendine çekiyordu ve vaktinin
çok büyük bir bölümünü matematiğe ve mühendisliğe ayırıyordu.
Leonardo'nun mimari ve askeri mühendisliğe ilgisi, gezilerini ve
etkinliklerini de belirlemişti. Savaş makineleri, toplar, nakliye ve
kuşatma gereçlerine dair bilgisini dükalığın düşmesinden sonra,
Cumhuriyetin askeri danışmanı sıfatıyla Venedik'e gittiğinde pratiğe
dökme fırsatı buldu. Leonardo askeri mühendis olarak, Brunelleschi,
Taccola, Francesco di Gorgio ve Valturio'nun kavramlarını geliştirdi.
Ateşli silahların ortaya çıkmasından sonra karada ve denizde
kullanılanılabilecek silahlar tasarladı ve balistik deneylerle bu
silahların etkilerini gözler önüne serdi. Leonardo'nun diğer askeri
tasarımları arasında çok namlulu toplar, fırlatma mekanizmaları ve
patlayıcılar da sayılabilir. Ayrıca bugün kullandığımız haliyle makasın
tasarımcısı da Leonardo'dur.
1500 yılının Nisan ayında Flosansa'ya doğru yola çıktı. Şimdi de
coğrafyaya ilgi duymaya başlamıştı, Hazar Denizi'ndeki med ve cezir
üzerine araştırmalar yapıyor, yazılar yazıyordu. Aynı zamanda Arno
Nehri'nin kanalize edilmesi için planlar hazırlıyor ve diğer yol ve
köprü yapımı projeleri üzerine çalışıyordu. Hatta bu tasarımlarının
arasında 1502'de Osmanlı Padişahı II. Bayezid'e sunduğu ve Haliç için
tasarladığı bir köprü de bulunur. Fakat kabul görmedi. -Bu tasarım daha
sonra 2001 yılında Norveç'te yapıldı.- Bu dönemde Soderini Leonardo'ya
yontması için bir mermer blok teklif etti, fakat buna ayıracak zamanı
olmadığından teklifi geri çevirdi. Bu mermer daha sonra Leonardo'nun
çağdaşı olan Michelangelo'ya Davut heykelini yapması için verilmiştir.
Michelangelo, Leonardo'yu sevmezdi. Bir gün yolda karşılaştıklarında,
Michelangelo ona '' At ressamı! Bir heykeli bile bronza dökemeyip utanç
içinde kaldın.'' diye bağırdığı rivayet edilir.
1502 yılında Cesare Borgia'nın hizmetine giren Leonardo, bütün orta
İtalya'yı baş mühendis sıfatıyla dolaştı ve bu yolculukları sırasında
yaptığı kusursuz ve ayrıntılı altı harita bugün Windsor Saray
Kitaplığı'nda saklanmaktadır. Kısa bir süre sonra Floransa'ya dönen
Leonardo, Floransalı bir soylunun sarayının toplantı odası için savaş
resmi taslağı hazırlamakla görevlendirildi. Leonardo'nun değişiyle
hayvanca bir çılgınlık olan bu savaş resmi bütün ressamların
hayranlığını ve övgüsünü kazandı. Leonardo'nun Raphael gibi genç
sanatçılar üzerinde bıraktığı etkiler büyük ve kalıcı oldu. Bu dönemde
Leonardo, ünlü resmi ''Mona Lisa'' üzerinde çalışıyordu. 1506 yılında
tamamlanan bu resimdeki kadın portresi, gülümsemesi, garipliği ve
anlamının güçlülüğüyle ün salmıştır.
Aynı yıl bir kere daha Milano'ya gitti ve ünü ordan Fransa'ya kadar
ulaşana dek orda kaldı. 1514 yılında Fransa kralı I. Fransuva'nın
teklifini kabul ederek Ambois yakınındaki Cloux şatosuna yerleşti.
Öldüğü 1519 tarihine kadar da burada yaşadı.
Olağanüstü resim ve heykellerinden başka not defterlerindeki yazıları ve
taslaklarıyla yüzyılların en büyük insanı ve en yüce zekası sıfatını
hakeden Leonardo, ta o çağlarda bir uçak taslağı çizmiş, buharın
kullanılışını da inceleyip, bir buhar topu ve gemilere çark şemaları da
çizmiştir.
Hidrolik biliminin yaratıcısı ve resim çekiminde karanlık odanın
bulucusudur. Suyun molekül yapısı, ses ve ışık dalgaları üzerine geniş
bilgisi olan Leonardo, çiçek ve filiz yapısı ve düzeni konusunda da
çalışan ilk kişidir.
Bu içeriğe kayıtlı yorum bulunamadı...