2009 Yılının ilk dokuz ayında 9 milyar 761 milyon dolar olan cari açık, 2010  yılının  aynı döneminde 32 milyar 479 milyon dolara ulaştı. 2009 yılına göre cari  açıktaki artış yüzde 232,7 olarak hesaplandı. Merkez Bankası'nın açıkladığı Ödemeler Dengesi Bilançosu'na göre, bu yıl sadece Eylül ayında cari açık 4 milyar 79 milyon dolar oldu. 2009 yılı Eylül ayında ise cari açık, 1 milyar 19 milyon dolar olarak hesaplanmıştı. Buna göre Eylül'de, cari açıkta yüzde 300,3'e ulaşan bir artış kaydedildi. Dış ticarette  açığının 2010 Eylül ayında  geçen yılın aynı ayına göre yüzde 104 artarak 5 milyar 658 milyon dolara ulaşması cari açığın artışında en önemli etken oldu. 2009 Ocak-Eylül döneminde 17 milyar 507 milyon dolar olan dış ticaret dengesi açığı, 2010 yılında aynı dönemde yüzde 114,5 artarak, 37 milyar 545 milyon dolara çıktı.2010 Yılında Ocak-Eylül dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre ihracat  gelirleri yüzde 12 artarak 81 milyar 884 milyon dolara, bavul ticareti gelirleri de yüzde 8,1 artarak 3 milyar 782 milyon dolara yükseldi. Altın dahil ithalat  harcamaları yüzde 29,8 artarak 130 milyar 523 milyon dolara ulaştı. Parasal olmayan altın kaleminden kaynaklanan net girişler, geçen yılın Ocak-Eylül dönemine göre yüzde 97 azalarak, 78 milyon dolara düştü.

Dolar ve Euro kurunun yerlerde sürünmesi ihracatçılarımızı zor durumda bırakırken ithalatımızı artırmış ve cari açığın artmasında etkili olmuştur. Bunun yanında hükümetin son zamanlarda almış olduğu et ithalatı kararı ihracatçılarımızı daha da zor durumda bırakarak neredeyse özellikle yaş sebze-meyve ihracatı yapan ihracatçılarımızı işlerini bitme noktasına getirdi. Et ithal etmek isteyen esnafın nakliye yapacak frigolu araçlara yüksek ücret teklif etmesi, çok cüzi kar ile İspanya, Arjantin, Brezilya ve Afrika ülkeleri ile rekabet etmeye çalışan sebze ve meyve ihracatçılarımızın nakliye maliyetlerini iki-üç katına çıkarması ihracatçılarımızı zor durumda bıraktı. İhracatçılarımız özellikle son iki-üç ayda yaş sebze ve meyve ihracatında yuklarıda saymış olduğumuz ülkeler ile nakliye maliyertleri yüzünde rekabet edemez duruma geldi.  Bir yandan cari açığın kapanması için tedbirler uygulamaya çalışırken diğer yandan Et ithalatın ile frigolu araçlarla    yüksek nakliye bedelleri vererek nakliyelerini yaptırılması, sebze ve meyve gibi maliyeti düşük ürünlerin nakliyesinin neredeyse ürün maliyetini geçmesi ihracatın beklenen seviyelerin altında kalmasına neden olarak, cari açığın daha da artmasına neden oldu, oluyor. Yaş sebze meyve ihracatının merkezi olan Antalya’dan Avrupanın  değişki ülkelerine daha önce 2.500-4.500 Euro civarında olan nakliye maliyetleri birden 4.500-8.000 Euro civarına çıkarak ihracatımızın önüne adete perde çekmiştir. Hükümetimizin bu konuya acilen bir çözüm bulması ihracatımızın önündeki engelleri kaldırması gerekmektedir.    Bu çözüm aynı zamanda cari açığın da kapanması için faydalı olacaktır.

Dünyada ve ülkemizde yaşayan tüm müslümanların Kurban Bayramını tebrik eder, İnsanlık alemi için hayırlara vesile olmasını niyaz ederim.

Muhabbetle kalın...

Bilal KILIKLI                                                                                                                       Mali Müşavir&Ekonomist                                                                           
kilikli_bilal@hotmail.com@hotmail.com