













Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Faizlerde indirim üzerine indirim yaparak Faizleri 9.25 seviyelerine kadar indirmesine rağmen Ülkemizde faaliyet gösteren bankalar Faiz indirimlerine yanaşmadıkları gibi bir de kredi musluklarını kısarak özellikle küçük esnafın krizde boğulmasına zemin hazırlıyor. Merkez Bankasının faizleri 9.25 puan seviyesine çekmesi bile Bankaların 20-25 civarındaki faizleri indirmesine yetmedi. Bırakın küçük esnafı büyük holdingler bile kârlarda sert düşüşler yaşarken Bankalar krizde yüksek kârlar açıklamaya devam ediyor. İlk üç ayda Holdinglerden Koç kârının % 94, Sabancı da % 78.5 düştüğünü bildirdi. Türkiye'nin en büyük iki holdingi olan Koç ve Sabancı krizin etkilerinin yoğun hissedildiği ilk çeyreğe iyi başlangıç yapamadı. İşte iflas eden ve İflasın eşiğinde olan bir kısım firmalar; Abbate gömlekleri haciz yolu ile satıldı, Şahinler sıkıştı Almanya'dan yardım istedi, Esat Edin'in firması da iflas erteleme istedi, Ünlü oyuncak şirketi Toyiki'ye iflas davası açıldı, Bilgisayar devi Ufotek, iflasın eşiğinde, Express Kargo da iflas erteleme istedi.
Reel sektördeki bu trajediye rağmen bankalarımız karlılıklarını artırarak büyümeye devam ediyor. Malumunuz krdei musluklarını kapatan Bankalara Başbakan ve Odalar büyük tepki göstermekte ancak hala bankalardan geri adım yok. Bankalardan Kredi çekemeyen esnaf tefecilere yönelerek adeta bataklığa sürükleniyor. Maalesef bankalarımız da Hem faiz indirimlerini yansıtmayarak hem de kredi musluklarını kısarak kriz fırsatçılığı yapıyor.
Bankaların kredi musluklarını kısması sonucu bir çok işletme kapısına kilit vurdu veya işçi çıkarma yoluna gitti. Netice de İşsizlikteki artış Şubat ayı itibari ile 16.1 ile tavan yaptı. Bankalar ile Reel kesim arasındaki makas giderek açılmaya devam ediyor. Şimdi kendisine kredi vermeyen banka ile reel kesimin krizin etkileri geçtikten sonraki hali ne olur acaba? Düşünebiliyor musunuz? Kredi musluklarını kısan bankalar yıllık bazda karını ortalama yüzde 33 civarında arttırdı. Dünyada krizi en çok hisseden bankalar ülkemizde krizin yanına bile uğramadığı yerler olarak göze çarpmakta. Geçtiğimiz 2008 yılını karla kapatan bankalar 2009 ilk çeyreğini de karlılıklarını artırarak kapatmaya devam ediyor.
İşleri yolunda iken ve karlılıkları üst düzeyde iken reel sektöre kredi vermek için elinden gelen gayreti gösteren Bankalar şimdi neden sırtını dönüyor. 2-3 yıl sonra para satabilmek için yeniden reel sektöre ihtiyaç duymayacak mı? İyi banka müşterilerine zor zamanda ve ihtiyacı olduğunda sahip çıkmalıdır. Yoksa reel sektörün durumu iyi olduğunda ona herkes sahip çıkar. Yazıma bir atasözü ile son veriyorum. “İyi dost kara günde belli olur.”
Muhabbetle Kalın…
Bilal KILIKLI
Mali Müşavir/Ekonomist
